Ta có hiểu lầm về tư duy phát triển? - Tư duy phát triển trong dạy học (3)



Định nghĩa - Tư duy phát triển (growth mindset) và Tư duy cố định (fixed mindset)


Tư duy phát triển (growth mindset) là niềm tin rằng nỗ lực sẽ giúp bản thân phát triển từng ngày, bất kể rằng xuất phát điểm của ta có thuận lợi hay không, bất kể rằng ta có tự nhận định là mình thuộc nhóm “thông minh bẩm sinh” hay phải “cần cù bù thông minh”.


Khác với tư duy phát triển (lưu ý là “khác”, chứ không hẳn là “đối lập”), tư duy cố định (fixed mindset) là niềm tin rằng khả năng của một người phụ thuộc vào trí thông minh của họ, và trí thông minh này thì được định sẵn và không thay đổi được.


*Đọc thêm về 02 nhóm tư duy trên tại đây: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1051129.pdf


Hiểu lầm


Một số nhận định có phần sai lệch so với tinh thần đúng của tư duy phát triển (TDPT) thường gặp có thể kể đến:

TDPT chỉ chú trọng vào nỗ lực của học trò.
Phong cách giảng dạy có ứng dụng TDPT là chỉ cần nhìn vào những điểm tích cực của Con.

Vậy thì ta nên nhìn nhận về những nhận định trên như thế nào?



1. Tư duy phát triển ≠ "100% chỉ có nỗ lực"


Nếu chỉ động viên học trò vì đã cố gắng mà không có thêm những lời khuyên khác, những lời động viên này dễ trở nên sáo rỗng và để học sinh rơi vào trạng thái “Mình có cố gắng như vậy là đủ quá rồi.”


Thay vì vậy, Carol Dweck (nhà nghiên cứu của Đại học Harvard, người đã sinh ra khái niệm TDPT), đã chỉ ra rằng:


Sau mỗi lời động viên, các Con rất cần ít nhất một lời tư vấn về “chiến lược hành động” để cải thiện việc học cho lần sau - hay đơn giản là để đi lên từ khuyết điểm hiện tại của bản thân.

⇒ TDPT = Nỗ lực + Động viên + “Chiến lược hành động”


Một ví dụ về lời động viên ta có thể dành cho học trò mình: