Lùi lại - Để con tiến lên

Gửi những đồng nghiệp giáo viên,


Bạn đã bao giờ gặp tình huống thế này chưa?

Bạn cố gắng hướng dẫn cho học trò cách hoàn thành bài tập, hướng dẫn chi tiết vô cùng, và cuối cùng, học trò bạn thốt lên rằng các con không làm được đâu.


Và đây là chuyện của tôi.


Ngày đó, tôi dạy học sinh từ khối ba đến khối năm về thế năng và động năng, tôi yêu cầu các em sử dụng những ống cách nhiệt, kèm với một số vật liệu tái chế khác để thử chế tạo ra mô hình tàu lượn siêu tốc với một viên bi.


Với mọi sự chuẩn bị và tâm huyết, tôi đi đến từng bàn, chỉnh sửa từng mô hình, và thở phào khi thấy mô hình nào cũng được thiết kế chính xác như cách tôi hướng dẫn. Em học sinh nào cũng rất phấn khích. Cứ thế, cứ đi tới từng bàn để giúp đỡ từng em học sinh với từng mô hình của chúng.


Và rồi, một học trò tôi thốt lên:

"Em không làm được đâu! Em không giỏi các môn Khoa học Tự nhiên."

Như một phản xạ, tôi lập tức cảm thấy lo lắng, vì mình đã chuẩn bị kỹ thế kia, hướng dẫn chi tiết đến vậy cơ mà? “Không ổn rồi!” - tôi nghĩ. Thực tế, không ít lần tôi có suy nghĩ này - một suy nghĩ mà một giáo viên như tôi sẽ tìm mọi cách để không phải sử dụng tới.


Rốt cuộc, vấn đề nằm ở đâu?

Tôi mất 10 năm để mọ mẫm ra câu trả lời:


Thay học sinh giải quyết những khó khăn sẽ nhất thời làm giảm bớt khả năng xử lí tình huống của em học sinh đó, về lâu về dài, nó còn làm suy giảm động lực cố gắng. Trong trường hợp trên, việc “cầm tay chỉ việc” (hướng dẫn và giám sát chi tiết buổi học) là một hình thức của việc “thay học sinh giải quyết” vấn đề.



Hướng dẫn dành cho học sinh nên chi tiết tới mức độ nào?


Trong một nghiên cứu gần đây, tôi và các đồng nghiệp đã phát hiện ra rằng khi được người lớn trực tiếp và vội vã giúp đỡ ở một vấn đề hoàn toàn mới lạ, các con dễ bỏ cuộc sớm ở những vấn đề tương tự sau này.